Spojrzenie na Gdańsk

Mamy w Gdańsku fajną ideę - miejsca widokowe a konkretnie ich odsłanianie. Mamy ku temu warunki bo nasze wybrzeże jest pagórkowate. Oddalając się od morza wspinamy się do góry na ponad 100 metrów n.p.m. Najwyższy punkt Gdańska liczy 185 m., Gdyni ponad 200 m n.p.m.

W punktach widokowych lubowali się nasi dawni mieszkańcy miasta - Niemcy. Inne były czasy - epoka romantyzmu - także leśne wyprawy ku "wielkim" odkryciom były popularne. Odsłaniające morze widoki nazywano górami na czyjąś cześć, a nieraz urządzano na ich górkach miejsca odpoczynku.

Rok temu powrócono do pomysłu otwierania nowych perspektyw. Każde takie otwarcie to taka mała lokalna pompa. Jest ktoś przygrywający, są barwne przemówienia, są urzędnicy no i przede wszystkim mieszkańcy. Fajna sprawa.

Gdańskie punkty widokowe - Latarnia Morska w Nowym Porcie

Gdańsk obfituje w miejsca z pięknymi widokami. Duża zasługa w tym położenia geograficznego. Żyjemy na styki morza i lądu. Błękit Bałtyku łączy się z czerwienią dachów i przechodzi w zieleń lasów Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.

Ten tekst to część cyklu opisującego gdańskie miejsca z ładnymi widokami. Takich miejsc w które zapraszam jest kilkadziesiąt. Niektóre bardzo znane. Sprzedawane są tam nawet bilety wstępu. Inne to zapomniane pagórki na obrzeżach dzielnic.

Zaczynamy!

Latarnia Morska w Nowym Porcie

Latarnia powstała w 1894 roku i wpisuje się w całą długą historię latarnictwa w Gdańsku. W XV wieku przy ujściu Wisły do morza istniała wieża z zapalanym na jej szczycie ogniem. Do dzisiaj tę wieżą strażniczą, pełniąca wówczas funkcję latarni morskiej możemy zwiedzać udając się do Twierdzy Wisłoujście. W wyniku nanoszenia piachu przez Wisłę zmienił się bieg rzeki. Zaczęła powstawać "płyta" poprzecinana kanałami ujściowymi Wisły. Tak właśnie powstało Westerplatte, czyli "zachodnia płyta". To tu przeniosło się strategiczne miejsce jakim było ujście Wisły. Dlatego w XVIII wieku latarnie morskie zaczęły powstawać w Nowym Porcie. Opisywana latarnia to niemal kopia latarni w Cleveland w USA. 

Latarnia służyła 90 lat. Jej rolę w 1984 roku przejęła najmłodsza polska latarnia - latarnia w Porcie Północnym. Latarnia w Nowym Porcie miała jednak szczęście, że trafiła na Jacka Michalaka - prawdziwego miłośnika latarnictwa, który wyremontował obiekt i uczynił z niego turystyczna atrakcję Gdańska. Latarnia szczyci się kulą czasu, która jest tym na co wskazuje nazwa - kulą wskazującą czas. Dzięki niej o godzinie 12 statki mogły regulować swoje chronometry. Za ciekawostkę należy również uznać, tablicę z mocno przesadzoną informacją, że strzał z okien latarni rozpoczął II wojnę światową. 

Pod latarnię można spokojnie przyjechać samochodem, a nawet autokarem. Mieści się ona przy nabrzeżu Oliwskim, przy Terminalu Pasażerskim. Widoki z niej są wyjątkowe:

Widok z latarni, zdjęcie z 2010 roku.

Widok z latarni, zdjęcie z 2010 roku.

Widać z niej m.in.:

- ujście Martwej Wisły do Zatoki Gdańskiej,

- półwysep Westerplatte,

- falowiec w Nowym Porcie,

- basen portowy (Basen Władysława IV),

- kapitanat portu,

- promy pasażerskie pływające na trasie do Nynashamm koło Sztokholmu

Wstęp na latarnię jest płatny. Dla niektórych ograniczeniem będą kręte schody. Polecam latarnię, a choćby jej okolicę. Z dołu też jest niezły widok, widać promy, pomarańczowe holowniki, pomnik na Westerplatte. to stąd omawia się walki na Westerplatte jeśli grupa nie ma czasu na dojazd na miejsce.

Tam daleko widać - czyli co widać z Pachołka?

    

     Jeśli chcesz zobaczyć Oliwę z góry to obowiązkowo musisz wybrać się na Pachołka!

     Wzniesienie to ma 101 metrów wysokości. Na niektórych mapach możesz znaleźć urzędową aczkolwiek nieużywana nazwę "Góra Kościuszki". Przed wojną był to pięknie zagospodarowany teren z murowaną wieżą widokową. Górkę nazwano "Karlsbergiem" na cześć Karla von Hohenzollerna, który był w Oliwie opatem. Wieżę tę strategicznie zniszczyli Niemcy w 1945 roku z obawy przed wojskami radzieckimi. Po wieży ostały się tylko fundamenty, ale na szczęście 35 lat po wojnie coś się zmieniło. Wzniesienie w 1975 roku zwieńczono 20-metrową wieżą widokową. Prace wykonał gdański Mostostal. W latach dwutysięcznych wieża wyglądała z roku na rok coraz gorzej. Drewnianych desek na podeście zaczęło ubywać, natomiast konary drzew jak na złość zaczęły zasłaniać piękne widoki. Na szczęście przyszły lepsze czasy. Jesienią 2007 roku wieżę wyremontowano a deski zastąpiono blachą. Pełnia szczęścia nastąpiła rok później (VII 2008), kiedy to metodami alpinistycznymi przycięto konary drzew. Od tego czasu widok jest stąd piękny! W latach 2013/2014 Pachołek wygrał "co się da" w dwóch pierwszych edycjach budżetu obywatelskiego. Dzięki temu od grudnia 2014 roku możemy na niego wygodnie wejść po wyremontowanych schodach. 

    Widać stąd czerwone dachy Starej Oliwy oraz sąsiadujące z Oliwą dzielnice: Żabiankę, Przymorze oraz Zaspę. Dobre oko dostrzeże wyższe budynki Wrzeszcza, wieże Śródmieścia. Widoczne są też kominy Rafinerii Gdańsk, wiatrak w Bolechowie na Żuławach, hipodrom w Sopocie.

Widok z wieży wygląda mniej więcej tak:

Widok w marcu 2013 roku

Widok z kwietnia 2012 roku.

Wieża zaś wygląda tak:

Tak wygląda wieża od 2007 roku.

    Jeśli przyjrzymy się bliżej to zaobserwujemy pewne charakterystyczne punkty panoramy z Pachołka. Dla wyjaśnienia dwa zdjęcia:

    Na pierwszym planie widać neogotycką wieżę Kościoła Najświętszej Marii Królowej Korony Polskiej na Leśnej, na lewo (z wysokim czerwonym dachem) V Liceum na ul. Polanki. W centralnej części zdjęcia budynki uniwersyteckie. Na horyzoncie po lewej szerokie sylwetki wysokościowców - Zieleniaka, Organiki (Proremu) i Hotelu Hevelius.  Pod oznaczoną na czerwono jedynką widać wrzeszczański "Dolarowiec", czyli wysokościowiec Olimp. 

Cyframi oznaczono (w nawiasie odległość z Pachołka):

1. wieża Bazyliki Mariackiej (9,5 km)

2. wieża Ratusza Głównego Miasta (9,7 km)

3. komin pralni Uniwersytetu Medycznego (7,5 km)

4. wieża RTV na Jaśkowej Dolinie (6 km), sieci Orange, Era, Plus

5. bloki mieszkalne na Suchaninie na ul. Paganiniego (7,3 km)

Nocą przy dobrej pogodzie można zobaczyć takie coś:

 Po lewej zaraz za ciemnym lasem kościół św. Jakuba i Katedra Oliwska

Widok w stronę centrum Oliwy

Widok w stronę Żabianki i Przymorza. Najjaśniejsza ulica to Opacka i dalej Pomorska.

Widok pokazany za pomocą innej techniki:

Widok z kwietnia 2010 roku. Nie było jeszcze Oliva Biznes Center

Wskazówki i pozostałe informacje:

1. Na Pachołka można wejść na kilka sposobów:

- ulicą Tatrzańską w górę cały czas po utwardzonej drodze, (najwygodniej) 

- schodami w górę od ul. Spacerowej. Droga oznaczona szlakiem zielonym. Schody te wyremontowano w grudniu 2014 roku, (najszybciej)

- niebieskim szlakiem turystycznym od ul. Spacerowej na przeciwko zajazdu "Pod Olivką" (kompromis),

2. Nie ma możliwość wjechania pod wieżę samochodem,

3. Wstęp bezpłatny

4. Na północ od Pachołka znajduje się Wzgórze Królowej Luizy z pomnikiem Bitwy Pod Oliwą. Jest to dawny pomnik Królowej Luizy, który po wojnie przemianowano na pomnik Bitwy Pod Oliwą. Dzięki przetrzebieniom stamtąd także można podziwiać widok w kierunku morza.