Czemu Trójmiasto jest wyjątkowe?

Trójmiasto jest wyjątkowe. Oprowadzając grupy zawsze staram się przekazać ten klimat wyjątkowości Gdańska, Sopotu i Gdyni.  Powody tego można by mnożyć. Poniżej to co na szybko przychodzi mi do głowy.

Po pierwsze Trójmiasto to zespół trzech miast (w zasadzie siedmiu), które płynnie się przenikają. Jadąc z Gdańska do Sopotu granicą między miastami jest rondo. Ulica Grunwaldzka jeśli chodzi o nazwę zmienia się w Niepodległości, ale wizualnie wygląda bardzo podobnie. Co ciekawe numeracja budynków ciągle się dalej (przez to w Sopocie nie ma Al. Niepodległości 1, 2, (...)100. Przejeżdżając natomiast z Sopotu do Gdyni, granica między miastami przebiega po ledwie widocznej zza szyb auta rzeczki Swelinii.

Granica miasta między Sopotem a Gdańskiem.

Te miast możemy obecnie swobodnie przekraczać. Patrząc na historię ostatnich 300 lat jest to wyjątkowa sytuacja. Każde z tych miast ma zupełnie inną historię. Jeśli chodzi o przekraczanie granic to codziennie tysiące ludzi przekraczają tę granicę autami, trolejbusami oraz koleją.

Jeśli chodzi o Gdańsk to nie ma chyba drugiego miasta w Polsce z porównywalną historią. Gdańsk historycznie jest nieporównywalny. Historia Gdańska jest tak inna od historii Wrocławia, Szczecina i Poznania, że trzeba zupełnie odrębnie zasiadać do jej czytania. Najprościej było by porównywać Gdańsk do dawnych miast pruskich, krzyżackich lub niemieckich z terenu dzisiejszej Polski. Jednak im bardziej się przyglądamy tym miastom, tym większe między nimi różnice. Krzyżacki Toruń ma podobną historię zamku - zniszczony w podobnych okolicznościach w tej samej wojnie. Ten sam rozbiór przydzielił miasta do Prus. Jednak historia XX wieku zupełnie te miasta poróżniła. Gdańsk był Wolnym Miastem Gdańsk a Toruń był w Rzeczpospolitej. To może miasta z tzw. Ziem Odzyskanych (bardzo niehistoryczne określenie nacechowane emocjami....) ? Takie jak Szczecin, Wrocław, Olsztyn, czy Poznań. Gdy się przyjrzymy to okaże się, że różnice są na każdym kroku. Tylko Gdańsk należał w międzywojniu do Wolnego Miasta Gdańska. Szczecin i Wrocław w ogóle nie były "zabrane" w rozbiorach, ale znacznie przed tym czasem.

Ruiny zamku w Toruniu. W Gdańsku też mieliśmy taki zamek, też krzyżacki i też rozebrany przez mieszczan w tej samem wojnie.

Trójmiasto ma wyjątkowe położenie geograficzne. Gdańsk to jedyne nadmorskie miasto wojewódzkie w Polsce. Wpływ morza na Trójmiasto jest wielki. Począwszy od klimatu po gospodarkę.

Trzy miasta Trójmiasta mają zupełnie inny charakter. Gdańsk jest historycznym, starym miastem. Możemy tu znaleźć liczne zabytki ze średniowiecza, renesansowe kamieniczki. Tego nie uświadczymy w Sopocie i Gdyni. No może w mikroskali. Sopot to kurort nadmorski, małe miasteczko wepchnięte i otoczone Gdańskiem i Gdynią. Znane kąpielisko słynące z atrakcji takich jak wyścigi konne, korty tenisowe czy Opera Leśna. A Gdynia? To przebój XX wieku. Mamy tu modernizm. Architektura Gdyni, można powiedzieć, że  powstała jakby w kontrze do tego co możemy spotkać w starym Gdańsku.

Trójmiasto to obszar pochyłości i pagórków. Patrząc z daleka to wygląda jakbyśmy tu wszyscy mieszkali na wielkiej pochylni. Na dole morze i 0 metrów, na górze wzniesienia przekraczające 200 m n.p.m. Dzięki temu mamy klifowe wybrzeże oraz pagórkowate lasy Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Przez to różnice wysokości mamy znacznie większe niż w Warszawie, Wrocławiu czy Poznaniu, które wydają się nam bardzo płaskie.

Upraszczająca grafika z FB Zabawa Danymi. 

A jednak spadki. Nie mamy już 900 tysięcy mieszkańców wielkiego Trójmiasta! Liczba mieszkańców Gdańska, Sopotu i Gdyni (aktualne dane)

Przed nami kolejna porcja aktualnych statystyk dotyczących mieszkańców Trójmiasta. Publikowałem je mniej więcej co roku. Teraz przerwa była trochę dłuższa, ale to nie przeszkadza w publikowaniu nowych liczb. Dane pochodzą z grudnia 2017 roku.

Dla miłośników dużych liczb stała się rzecz smutna bo w 2017 roku liczba mieszkańców Wejherowa spadła poniżej 50 tysięcy mieszkańców. Przez to w konurbacji trójmiejskiej mamy już tylko 2 miasta powyżej tej liczby mieszkańców. Kolejna informacja jest taka, że konurbacja 7 miast Małego i tradycyjnego Trójmiasta spadła poniżej 900 tysięcy (899 940 osób).

Trzy miejsca Trójmiasta do których rzadko trafia masowy turysta

Wracam do przewodnictwa, także jest szansa na więcej turystycznych wpisów opisujących "Jakie jest Trójmiasto?". Dzisiaj na szybko wymieniam trzy miejsca do których masowy turysta raczej nie trafia. Oczywiście wybór jest subiektywny.

Po pierwsze Gdańsk:

Turyści rzadko udają się do piwnic Hali Targowej w Gdańsku a szkoda! Schodząc schodami trafiamy do piwnic gdzie królują sklepy mięsne. Na środku natomiast mamy wyeksponowane relikty średniowiecznej świątyni dominikanów. Połączenie sacrum i profanum. Świątynia w sklepie, dawniej miejsce pełne pobożności, dzisiaj głośne od gwaru konsumentów. Dla zainteresowanych są obok tablice wyjaśniające odsłonięte kamienie. Dla chcących dowiedzieć się czegoś więcej polecam "Piwnicę Romańską" - malutkie muzeum pełne mroku i jednocześnie kolorowego światła. Wejście do niego znajduje się w drewnianych budkach na pobliskim targowisku. Dalej czeka nas wędrówka do 800-letnich podziemi, które dawniej były klasztorną jadalnią.

Średni wiek mieszkańców Gdańska i Gdyni

Najciekawszy portal z wiadomościami z Trójmiasta zaprezentował wczoraj dane o średnim wieku mieszkańców dzielnic w Gdańsku i Gdyni. Prezentuje te same dane w nieco innej, mam nadzieję że wygodniejszej, formie.

 

Z danych tych wynika, że w Gdańsku mamy strefy młodych i starszych mieszkańców miasta. Ci pierwsi zamieszkują we wszystkich dzielnicach za obwodnicą (S6) oraz w dzielnicach południow-zachodnich (Jasień, Ujeścisko, Łostowice, Chełm). Najstarsi mieszkańcy zamieszkują północne tereny miasta rozpoczynające się od pasu VII Dwór-Strzyża-Brzeźno i ciągnące się do granic z Sopotem. Obrazuje to poniższa mapka ze słupkami średniego wieku mieszkańców:

Średni wiek mieszkańców dzielnic Gdańska - Opracowanie własne na podstawie danych Trójmiasto.pl

W Gdyni podobnie jest z dzielnicami za obwodnicą. Chwarzno i Wiczlino to właśnie dzielnice zamieszkałe przez najmłodszych Gdynian. Do tego grona należy doliczyć położony blisko obwodnicy Wielki Kack. Dzielnice w średnim wieku mieszkańców to przede wszystkim północne oraz południowe rejony miasta. Najstarsi mieszkańcy zamieszkują szeroko rozumiane centrum oraz Chylonię, Cisową, Witomino, Redłowo oraz Karwiny. Widać to na mapce poniżej:

Średni wiek mieszkańców dzielnic Gdyni na podstawie danych z artykułu na stronie Trójmiasto.pl.

Które centrum handlowe w Trójmieście jest największe?

        Największym centrum handlowym Trójmiasta jest od 2018 roku Forum Gdańsk. Przed powstaniem tego giganta była nim gdyńska Riviera lub centrum Handlowe na Szdółkach. Wszystko zależy od tego jak liczyliśmy powierzchnię. Centrum Riviera mieści się przy ulicy Kazimierza Górskiego 2 w Gdyni blisko przystanku SKM Gdynia Wzgórze św. Maksymiliana. Jeśli jednak Morski Park Handlowy oraz bezpośrednio z nim sąsiadujący Fashion House Outlet Centre będziemy traktować jako jedno centrum handlowe to będzie ono miało większą powierzchnię handlową w Trójmieście. Liczby można zobaczyć w ikonografice poniżej.

        Jeśli chodzi o nazewnictwo to parę słów wyjaśnienia. Nie zawsze oficjalna nazwa się przyjmuje. I tak niektóre centra handlowe to nazwa największego sklepu w środku. Poniżej lista zasłyszanych nazw:

Miasta dla ludzi Jana Gehla a... Trójmiasto.

Przeczytałem właśnie książkę uwielbianego przez niektórych Jana Gehla pt. "Miasta dla ludzi". Jeśli ktoś o nim jeszcze nie słyszał to niech czym prędzej uruchomi wyszukiwarkę z frazą "Jan Gehl" i kliknie pole "wiadomości" lub niech spojrzy w przypisy*. Wywiady z Gehlem chyba więcej mówią o mieście niż nie jedna książka. Ta książka to po prostu takie ponad 200-stronicowe rozwinięcie tych wywiadów. To nie jest urzędniczy bełkot, ale zwięzły i barwny opis tego jak każde miasto powinno wyglądać.

Na początek muszę przyznać, że co do tej książki to mam podstawową uwagę, z którą ciężko mi się pogodzić. Gehl uznaje Wenecję za miasto idealne urbanistycznie, optymalnie dostosowane do potrzeb pieszych. Liczne argumenty i wyliczane przykłady przekonają do tego niejednego. Dla mnie stoi to jednak w sprzeczności z głosami sprzeciwu samych mieszkańców Wenecji, których od lat 80. dramatycznie ubywa z racji na komercjalizację miasta do tego stopnia, że nie nadaje się ono do życia a jedynie do inwestycji w turystykę. Łatwiej tam kupić pamiątki i maski karnawałowe niż artykuły codziennego użytku. Tyle wątpliwości. 

Gehl miasto widzi z ludzkiej perspektywy. To tak jakby urzędnik z np. Biura Rozwoju Gdańska nagle wyszedł z biura znad deski kreślarskiej i zaczął po nim spacerować. Ale nie z samochodu do windy w biurze, ale tak naprawdę. Długo, nieraz bez celu, z opcją zatrzymania się gdzieś na chwilę. Postanowiłby spróbować posmakować miasta zostawiając statystyki o przepustowości dróg oraz samochód w garażu. To jest właśnie spojrzenie Gehla, tyle że to nie jest tylko "gadanie". On oparł je na dokładnych badaniach zachowań ludzi. Mamy tu liczby, odnośniki do prac naukowych i przykłady z całego świata.

Jakimi problemami zajął się autor? Wymieńmy kilka z nich. Do większości dodałem także nasze gdańskie odniesienia.

Zamykanie dróg to nie jest tragedia

Gehl pisze, że zamykanie dróg to nie jest tragedia. Co więcej właśnie w tym kierunku powinny iść miasta. Jeśli w mieście motoryzacja rozwinęła się do tego stopnia, że całe miasto jest zakorkowane to właśnie to jest rozwiązaniem. Przykłady tego co się stało po zamknięciu niektórych odcinków dróg można wyliczać. Przeżyło to San Francisco w 1989 roku, które po trzęsieniu ziemi musiało zamknąć Embarcadero Freeway. Jeździło nią dziennie 70 tysięcy aut. Po wielu debatach i dyskusjach zdecydowano się ją jednak zburzyć i w jej miejscu stworzyć przyjazne pieszym przestrzenie.  Po 10 latach trudno było znaleźć mieszkańców, którzy chcieli by powrotu tej miejskiej autostrady*.

Dla nas bliższym przykładem byłoby zamknięcie po pożarze Mostu Łazienkowskiego w Warszawie w 2015 roku. Mimo zapowiadanego kompletnego zakorkowania się stolicy, dzięki m.in. reorganizacji komunikacji, do tego nie doszło *.

Podobnie było w duńskim Aarhus. Tam z kolei już w latach 30. XX wieku uznano, że lepsza od rzeki w centrum miasta będzie szeroka droga. Tak zrobiono. Dopiero w 1998 roku rzeka na powrót zastąpiła drogę, a centrum miasta zyskało przyjazną przestrzeń publiczną.

Dramatyczne wydawałoby się, dla kierowców zmiany zainicjowano w 2007 roku w Nowym Jorku. Zamknięto dla aut odcinek Broadwayu i urządzono w tym miejscu nowe place miejskie. Okazało się, że główna, ruchliwa droga w centrum miasta może stać się deptakiem. Argument, że piesi i tak tędy nie chodzą nie bierze się z racji tego że nie chcą, tylko nie mają takich możliwości .

Filmik po angielsku o zmianach w Nowym Jorku

Notatki z wycieczki - Gdyńskie Muzeum Motoryzacji i Muzeum Emigracji

Wrześniowa wycieczka z klasą turystyczną prowadziła przez pionierskie okolice. No bo rzadko się zdarza by grupy zwiedzały Chylonię oraz okolice portu w Gdyni. Wycieczka ta była uzupełnieniem zeszłorocznej wyprawy w tym samym gronie. Co zobaczyliśmy? Co warte jest wynotowania?

Cała wycieczka na jednej mapie ze zdjęciami.

W Gdyni też są murale

Trójmiasto od kilku lat to wspaniałe miejsce do podziwiania murali. Miłośników tego typu sztuki zapraszam przede wszystkim na Zaspę, gdzie szare ściany bloków zamalowane zostały 58 malowidłami.

Ale okazuje się, że murale to nie tylko Zaspa. W Gdyni też jest ich całkiem sporo. Gdynianie też mają swój festiwal (Traffic Design) i także co roku odbywają się tam wernisaże. No i warto zaznaczyć, że murale w Gdyni, także tworzą artyści z całego świata.

Mi poznanie i zobaczenie kilkudziesięciu murali zajęło 2 godziny. Moją trasę przedstawia poniżsa mapka:

Przykładowa dwugodzinna trasa śladami gdyńskich murali

Od razu zaznaczam, że nie jest to optymalna trasa. Prowadzi ona często wzdłuż hałaśliwych jezdni. Czasem na drodze stanie nam też metalowy płot. Kilkukrotnie wchodzimy też na teren podwórek. Niestety nie znalazłem muralu koło JumpCity. Szkoda, że oficjalna mapka jest tak mało czytelna.

Nie ukrywam, że po kilku latach obserwowania murali na Zaspie, te gdyńskie zrobiły na mnie mniejsze wrażenie. Może winna była pogoda, może hałas uliczny. Przede wszystkim zwracam uwagę na to, że jest to zupełnie inna przestrzeń od Zaspy. Murale też są nieraz mniejsze, wetknięte gdzieś w zaułki podwórek.

Poniżej kilkadziesiąt podpisach zdjęć z czerwcowej wycieczki po gdyńskich muralach. Polecam klikać w linki. Tam możemy poznać inne dzieła tych artystów. Opisy murali w znacznej części podałem za stroną Traffic Design.

1. Murale w Gdyni - Seikon (PL) - 2014

Ten geometryczny mural znajduje się na ulicy Warszawskiej 72 (róg Witomińskiej i Warszawskiej). Zupełnie inaczej wygląda w pełnym słońcu, dlatego odsyłam do zdjęć pod linkiem artysty.

Historia Trójmiasta na podstawie map od X do XV wieku

Trójmiasto jest niesamowitym przykładem płynności dziejów.

Trudno jest opisać, choćby w skrócie, historię Trójmiasta, bo trójmiasto jako trzy połączone miasta istnieje dopiero od kilkudziesięciu lat. Przez lata tereny te podzielone były granicami. Różne też było tempo rozwoju tych miast.

Forma w jakiej chcę przedstawić historię tego terenu to coś o czym marzyłem od lat, czyli nałożenie map historycznych na dzisiejszą, popularną mapę internetową. Całość dzięki programowi Map Tiler, mapom gromadzonym na dysku oraz zamieszczanym na różnych stronach, przede wszystkim na mapy.eksploracja.pl.  Nałożone mapy, dzięki suwakowi umieszczonemu w prawym górnym rogu, mają różny stopień przeźroczystości, dzięki czemu możemy zobaczyć co w danym miejscu znajdowało się 100, 200, 300 itd lat temu. Nakładki te nie zawsze są w 100% dokładne, nieraz widać pewne przekrzywienia. Proszę mi to wybaczyć, ciężko starą, niedokładnie odwzorowaną mapkę, rozciągać na dokładne zdjęcia satelitarne z XXI wieku.

Także spójrzmy na historię tego jak na mapach przedstawiano historię terenów na których dzisiaj znajdują się miasta Gdańsk, Sopot i Gdynia. Przypominam jeszcze raz o suwaku przeźroczystości mapy w prawym górnym rogu mapy.

1. Popatrzmy wpierw na wczesnośredniowieczny Gdańsk (IX wiek). Geografia regionu była zupełnie inna. Gdańsk był grodem położonym u ujścia Wisły do Gdańska, przy czym te ujście rozlewało się i zmieniało wielokrotnie. Największym ośrodkiem handlu nie był jednak Gdańsk a Truso (okolice dzisiejszego Elbląga). Stąd prowadziły szlaki morskie do Birki (okolice Stockholmu) i Visby na Gotlandii. Widzimy, że wielki Zalew Wiślany pokrywał wodą znaczną część dzisiejszych Żuław.

                                                                                            suwak przeźroczystości
                                                                                                            ↓ 

Prawidłowe formy ortograficzne nazw ulic, dzielnic i miast w Trójmieście

Trójmiasto pełne jest dziwnych i trudnych nazw ulic. Wiele nazw w Trójmieście może przysparzać trudności jeśli chodzi o poprawne ich użycie. Poniżej przedstawiam spis tych prostych i tych trudniejszych form często używanych w naszych miastach.

• aleja Jana Pawła II
• aleja Rzeczypospolitej
• aleja Zwycięstwa
• Chełm, do Gdańska-Chełma
• Chylonia, Chyloni, Chylonię

Czy Trójmiasto leży na Kaszubach?

 Trójmiasto jest związane z Kaszubami. Ale czy leży na Kaszubach? I tak, i nie.

Zależy jak rozumiemy Kaszuby. Czy kulturowo, czy przyrodniczo, czy geograficznie? Język kaszubski bardzo trudno usłyszeć na trójmiejskiej ulicy. Powiedziałbym, że to nawet niemożliwe. No może poza potocznym potakiwaniem: Jo!. Język ten można usłyszeć na kaszubskich wsiach w okolicy Kościerzyny i Kartuz. Zresztą kiedyś taką kaszubską wsią była Gdynia, ale olbrzymi napływ ludności przed wojną zatarł całkowicie kaszubski charakter Gdyni. 

Mapka ze strony Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego

Dawne nazwy ulic (powojenne)

     Trójmiasto jest miejscem gdzie wielokrotnie zmieniano nazwy ulic. W wyniku przemian "Jesieni Ludów" patronami ulic przestali być Marszałek Rokossowski, Karol Marks, Feliks Dzierżyński, Hanka Sawicka, Ludwik Waryński, Lumumba, Róża Luksemburg, Prezydent Bierut i wielu innych. W zapomnienie poszły daty: 1 Maja, 20 Października i 22 Lipca.  Znikły czerwone ulice (Czerwonych Kosynierów, Czerwonej Armii, Czerwonego Sztandaru). Liczba zmian była znacznie większa. Zobrazowano to na poniższej mapce. Mapka służy nie tylko do oglądania, ale także do klikania. Zapraszam do przeglądania i komentowania, gdyż mapka poniższa nie wyczerpuje tematu.

Pogoda w Trójmieście - zbiór prognoz

Poniżej przedstawiam prognozy pogody dla Trójmiasta, przedstawione w formie graficznej. Dane pochodzą ze strony yr.no oraz meteoblue.com

Gdańsk, ulica Długa

 Sopot, Monciak

Gdynia

       Rębiechowo

Port Północny w Gdańsku

Jaka to dzielnica? Gdańsk, Gdynia

Orientacja w nazwach dzielnic niewątpliwie się przydaje. Nie raz się już tym zajmowałem. Najnowszy wpis można znaleźć pod tym adresem: [link]. Nie wgłębiając się w powszechne błędy języka potocznego zamieszczam dwa narzędzia, które pomogą w rozpracowaniu administracyjnym Gdańska i Gdyni.

Po pierwsze mapy.

Podział administracyjny Gdańska na dzielnice jest dostępny w sieci w formacie pdf. Zachęcam do odwiedzenia, powiększenia i przeanalizowania. Dla Gdynian przygotowałem mapkę z informacjami:

Gdyński zakątek

    Jest w Gdańsku-Osowie osobliwość. Zwłaszcza jeśli kogoś interesują granice, podziały terytorialne, przynależności do gmin i miast. Granice, które spokojnie można przejść, nikt nie powie: "Hände hoch!" i nie będzie się prosił o diengi. Chodzi mi o enklawę Gdyńską w Gdańsku-Osowie.

    Osowę przyłączono do Gdańska w 1973 roku. Jest to dzielnica domków jednorodzinnych oraz niskich budynków wielorodzinnych. Położona na Pojezierzu Kaszubskim (dokładnie mikroregion Równina Chwaszczyńska) przy Obwodowej Trójmiasta. Zadziwiający jest przebieg granicy miasta Gdańska i Gdyni w tej dzielnicy. Mieszkańcy ulic Sarniej, Łosiowej i Jeleniej administracyjnie należą do Gdyni, dzielnicy Wielki-Kack. Wielki Kack przyłączono do granic Gdyni w 1953 roku.

 Zielonym kolorem oznaczono przebieg granic miast

    Pocztę odbierają w Gdyni-Dąbrowie, głosują w Wielkim Kacku, oświadczenia PIT składają na Hutniczej. W języku potocznym funkcjonuje Osowa i Gdańsk-Osowa. Gdynia-Wysoka mówi bardzo niewielu. Anomalia graniczna powoduje zapewne wiele problemów, ale z drugiej strony mieszkańcy trzech ulic mieszkają w zadbanym, zielonym osiedlu, a nie przy gruntowej drodze. Kilka lat temu w referendum spółdzielni mieszkaniowej opowiedzieli się za pozostaniem w granicach Gdyni. Przyczyną najprawdopodobniej były koszty administracyjne zmiany granic. Zgodę na zmianę przebiegu granic podejmuje premier RP (patrz problemy zmiany granic na terenie Hali Widowiskowo-Sportowej na granicy Gdańska i Sopotu) a mieszkańcy trzech ulic musieli by zmienić adres. Bowiem w Gdańsku są już ulice Sarnia i Jelenia a nazwy dublować się nie mogą.

    Co jakiś czas pojawiają się pomysły zmiany granic miasta, związane z budową przyszłej Szosy Kaszubskiej. Inicjatorami jednak raczej nie są mieszkańcy Sarniej, Łosiowej i Jeleniej. Zresztą zobaczcie sami jak zadbane i zielone są ich ulice:

 

 

Zalety i wady życia w enklawie (dowolny wybór):

- listy odbierać trzeba aż w Gdyni-Dąbrowie

- przynależność do Urzędu Miejskiego w Gdyni

- głosować trzeba aż w Wielkim Kacku (SP 20 ul. Starodworcowa - 10 km)

- PIT składać należy w Gdyni na ul. Hutniczej (17 km - 20 minut samochodem bez korków)

- przy zamawianiu np. taksówki należy wyraźnie wskazać miasto

- problem z rejonalizacją szkół/przedszkoli

- hałas samochodowy pobliskiej obwodnicy

- opieka komisariatu w Gdyni - Karwinach

- uciążliwy dojazd do centrum Gdańska

- zadbane domy, chodniki, wyasfaltowane ulice

---

Komentarze:

Maciej 30 listopada 2010 napisał:

Ulice te nie wyróżniają się w żaden sposób zielonością i zadbaniem od ulic sąsiednich. Raczej, tak samo jak gdańskie szeregowce sprzed dwudziestu, trzydziestu lat, rażą na tle obecnie budowanych w dzielnicy domów.

Położenie geograficzne jest nudne...

  Położenie geograficzne jest nudne, ale nie u nas. Nasze miasta leżą na styku różnych prowincji geograficznych. Mamy tu różne typy wybrzeża od klifowego w Orłowie i Oksywiu po mierzejowe w Sopocie i Gdańsku. Mamy tereny pogórkowate, równinne oraz depresyjne. Oprócz sportów wodnych można u nas też uprawiać narciarstwo, może nie alpejskie - choć wyciąg mamy, ale spokojnie biegowe. Świetne trasy rowerowe potrafią zmęczyć każdego amatora dwóch kółek. Mimo bliskości morza różnice wysokości sięgają tu ponad 200 metrów. Najwyższym wzniesieniem Trójmiasta jest Góra Donas w Gdyni mierząca 205 metrów. Najwyższym punktem Gdańska jest Studencka Góra 180 metrów, a Sopotu górka koło wiaty Borodziej - 152 metry.

Wieża widokowa na górze Donas w Gdyni                    Mapka podziału fizycznogeograficznego wg prof. Szukalskiego

    Te najwyższe punkty Trójmiasta położone są na Wzgórzach Chwaszczyńskich (Donas i Góra Studencka) oraz w Strefie Krawędziowej Wysoczyzny Gdańskiej (na skraju Pojezierza).
    Trójmiasto jest położone w granicach 4 mezoregionów: Wysoczyzny Gdańskiej, Pobrzeża Kaszubskiego, Mierzei Wiślanej oraz Żuław Wiślanych. Granice między tymi obszarami przechodzą nieraz dynamiczne i są widoczne gołym okiem. Ogólnie można powiedzieć, że tereny mieszkaniowe to przede wszystkim płaskie tereny Pobrzeża, Żuław i Mierzei Wiślanej. Jednak 3 miasta już od kilkudziesięciu lat zaczęły się wdzierać na tereny Wysoczyzny Gdańskiej. Powstały osiedla mieszkaniowe m.in. na gdańskim Chełmie, w Pieckach, Osowie, gdyńskiej Dąbrowie czy sopockim Brodwinie.
    Krawędź Wysoczyzny Gdańskiej stwarza problemy komunikacyjne. Głównymi osiami transportowymi miasta są: ciąg Aleja Zwycięstwa (Gdańsk) - Grunwaldzka - Niepodległości - Aleja Zwycięstwa (Gdynia) - Morska oraz obwodnica miasta. Połączone one są w Trójmieście za pomocą 8 ulic (Estakada Kwiatkowskiego, Chwarznieńska, Chwaszczyńska, Spacerowa, Słowackiego, Kartuska, Świętokrzyska i Starogardzka). To właśnie tam najczęściej tworzą się korki.

A teraz wyobraźmy sobie, że zamierzamy kilkukrotnie przejść odcinek obwodnica-morze posuwając się cały czas od północnych granic Trójmiasta aż po Wisłę.

Profil wysokości tej trasy z mapki wyglądałby mniej więcej tak:

Te trzy górki na wykresie to Chwarzno, Dąbrowa i Matarnia. Znajdują się one na wysokości 100-150 metrów. Płasko zaczyna się robić dopiero na Żuławach w Gdańsku. Parę miejsc znajduje się nawet w depresji. Dosłownie. Tereny Żuław w Gdańsku są położone 1 metr pod poziomem morza.

    Jeśli ktoś szuka odpowiedzi na pytania w jakim mezoregionie mieszka to mam dla niego taką mapkę:

A na koniec parę pytań i odpowiedzi:

Czy daleko z Gdańska na Mierzeję Wiślaną?

- Nie. Część dzielnic Gdańska jest położonych na Mierzei Wiślanej. Ze Śródmieścia na Stogi - dzielnicę Gdańska położoną na Mierzei Wiślanej jest tylko 7 kilometrów.

Czy Sopot leży na Pojezierzu czy Pobrzeżu?
- Część leśna Sopotu leży na Pojezierzu Kaszubskim (inaczej Wysoczyzna Gdańska). Okolice mola z Parkiem Północnym i Południowym to Żuławy Wiślane (ale według profesora Szukalskiego Mierzeja Wiślana)

Na jakiej Kępie leży Orłowo?
- Gdynia-Orłowo leży w mikroregionach Kępa Redłowska oraz Obniżenie Redłowskie.

W jakim mezoregionie jest położone Śródmieście Gdańska?
- Na Żuławach Wiślanych.

W jakim mikroregionie są położone dzielnice Oliwa i Wrzeszcz?
- Mikroregion Platforma Oliwsko-Wrzeszczańska (część mezoregionu Pojezierza Kaszubskiego/Wysoczyzny Gdańskiej)

Gdzie jest położone śródmieście Gdyni?
- Jest położone w mezoregionie Pobrzeże Kaszubskie, mikroregion Obniżenie Redłowskie

Jakie Kępy znajdują się w granicach miasta Gdyni?
- Kępa Redłowska (ze sławnym klifem orłowskim) oraz Kępa Oksywska

Jadąc z Gdańska do Gdyni główną drogą jakie mezoregiony mijamy?
- Zaczynamy na Żuławach Wiślanych, które ciągną się do Wrzeszcza. Pojezierze Kaszubskie (Wysoczyzna Gdańska) zaczyna się na małej górce za skrzyżowaniem  Miszewskiego/Do Studzienki. Wjeżdżając do Gdyni wjeżdżamy też na Pobrzeże Kaszubskie.

Wysokości wiaduktów w Trójmieście

        Znajomi dziwią się że na wyjazdach fotografuję wiadukty i znaki drogowe. A jak inaczej zapamiętać, że wiadukt na Piastowskiej w Gdańsku ma 3,4 m a w Wambierzycach 3,3 m ale autokar 4,0 się zmieści?