Powodzie wczoraj i dziś

Przy okazji ostatnich sztormów pojawiły się w mediach informacje o kolejnej powodzi w Gdańsku. Czy rzeczywiście Gdańsk jest narażony na powodzie? Czego powinniśmy się bać? Czy zimowych zatorów na Wiśle, czy gwałtownych ulew, czy też morskich sztormów? Przyjrzyjmy się temu problemowi.

Dawniej Gdańszczanie obawiali się zbierającej wody całej Rzeczpospolitej Wisły. Ujście dawnej Wisły nie wyglądało tak jak dzisiaj. Gdańsk został założony w miejscu ujścia Motławy do Wisły. A więc nad samą rzeką. Wielka woda z całej Polski nie płynęła na wprost Przekopem do Bałtyku, ale zakręcała ostro w lewo by dopłynąć do samego Gdańska. Taka sytuacja miała miejsce aż do XIX wieku.

Cyfrą 1 oznaczono dawną siedzibę książęcą.

  

Co się stało z wycinanymi "na potęgę" lasami w TPK? Rosną.

Zimą trójmiejskie media zalane były protestami w sprawie "rabunkowej gospodarki" w lasach Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.

Przypominam, że "obrońcy przyrody" sprzeciwiali się wycinkom w lasach TPK. Żądali też wstrzymania ścinki zdrowych drzew, uporządkowania pozostawionych przez drwali gałęzi oraz naprawy szlaków rowerowych. Ich protest to głównie media społecznościowe gdzie zebrali ponad 4 tysiące głosów poparcia. Akcja ta wyszła również poza ekrany komputerów. Zainteresowała się nimi telewizja oraz radio. Wielokrotnie pisano o tym na portalu trojmiasto.pl. Sprawa dotarła do urzędników miejskich, nadleśnictwa a w końcu nawet ministerstwa oraz sejmu RP.

Moje zdanie w tej kwestii jest różne od protestujących.

Wskazówki dla szukających w parku Oliwskim tulipanowców

Trójmiasto pełne jest parków i zieleni. Ja na sobotę przygotowuję mały quiz albo grę parkową.  Podczas tej gry, uczestnicy przy okazji spaceru po parku, będą mogli z mapką i pytaniami poznać co ciekawsze drzewa. Wszystko w ramach Viva Oliwa - na stoisku szkoły ZKPiG nr 17. Serdecznie zapraszam!

Dzisiaj byłem w terenie i zobaczyłem czy drzewa jeszcze stoją. Okazało się, że przez rok sporo się zmieniło. Nie ma już brzozy uznawanej za najstarszą w Polsce, nie ma topoli wielkolistnej koło wozowni. Od ponad roku mamy za to nowe tabliczki na drzewach. Ale nie na wszystkich. I w tym sęk.

Tej brzozy już nie ma

Sporo osób pyta się o pogodę w Trójmieście w danym miesiącu.

Istnieje mnóstwo serwisów z aktualną pogodą oraz prognozą dla Trójmiasta. Pisałem już o tym.

Poza tym polecam new.meteo.pl, www.yr.no. Aby znaleźć ciekawe analizy pogody w ubiegłych latach można zajrzeć do podsumowań na stronie pogodynka.pl oraz twojapogoda.pl. Polecam również wolfram alpha z odpowiednio wpisanymi parametrami (weather, temperature, weather july 2003 et cetera).

Czy ze stacji kolejowej w Sopocie/Gdańsku/Gdyni daleko jest nad morze/molo ?

Jeśli chcemy pociągiem jechać nad morze to Trójmiasto jest dobrym wyborem. Ze stacji dalekobieżnych polecam wysiąść w Sopocie. Ze stacji jest jedynie 950 metrów nad ogólnodostępną, piękną plażę. 

Na molo w Sopocie wchodzimy ze Skweru Kuracyjnego, który znajduje się 200 metrów za Placem Przyjaciół Sopotu przy Placu Zdrojowym. Z trafieniem tu nie powinno być żadnego problemu. Wystarczy iść deptakiem za tłumem.

Tu trasa w google maps.

Z przystanków Szybkiej Kolei Miejskiej polecam przystanki w Sopocie - Kamiennym Potoku (600 metrów, na plażę około 15 minut piechotą), Gdyni - Orłowie (900 metrów, jakieś 15 minut piechotą na plażę), Gdyni - Wzgórzu Św. Maksymiliana (1,4 km, 20 minut piechotą) i Sopocie - Wyścigach (1,4 km, 20 minut piechotą).

Na plażę z dworca w Gdyni-Głównej jest około 20-25 minut piechotą.

Jeśli chcemy dotrzeć nad morze z przystanków kolejowych w Gdańsku i z pozostałych stacji w Gdyni najlepiej wspomóc się komunikacją miejską. Na plażę w Brzeźnie z dworca w Gdańsku dojedziemy tramwajem nr 3 (około 35 minut). Trochę krócej zajmie nam dojazd tramwajem nr 8 do plaży na gdańskich Stogach (tramwaje nr 3 i 8, około 26 minut jazdy). Są również opcje wykorzystujące inne stacje kolejowe: z dworca w Gdańsku-Wrzeszczu tramwajem nr 5 dojedziemy nad morze w około 25 minut, a z dworca w Gdańsku-Oliwie nad morze jedzie się tramwajem około 10 minut - tu trzeba jednak jakieś 2x5 minut iść na przystanek i na plażę.

Polecam przede wszystkim pomyśleć i używać technologii, które ułatwiają nam podróżowanie np. jakdojade.pl, rozkladzik.pl, czy też stronę komunikacja.trojmiasto.pl.

Pogoda w Trójmieście - zbiór prognoz

Poniżej przedstawiam prognozy pogody dla Trójmiasta, przedstawione w formie graficznej. Dane pochodzą ze strony yr.no oraz meteoblue.com

Gdańsk, ulica Długa

 Sopot, Monciak

Gdynia

       Rębiechowo

Port Północny w Gdańsku

Miejsca widokowe

W Trójmieście mamy sporo miejsc z pięknymi widokami. Są to wieże kościołów, ratuszów oraz widokowe platformy. Chciałbym tu zaprezentować próbkę tego co możemy zobaczyć w Trójmieście.

Punty widokowe podzieliłbym na budynki, konstrukcje i naturalne wzniesienia. Kolejny podział to kryterium cenowe.

Pierwsze miejsce to wieża Bazyli Mariackiej. Droga na niewielką platformę widokową wiedzie ciasnymi schodami oraz wnętrzem przestronnej wieży. Po drodze mijamy zabytkowe dzwony i po wdrapaniu się ok 80 metrów do góry widzimy mniej więcej taki widok:

Widok z wieży Bazyliki Mariackiej

Połączone zdjęcia ze sobą dadzą taką panoramkę:

                  

Polecam kliknąć i aktywować widok panoramiczny.

Podobny widok jest z Ratusza Głównego Miasta.

Widok z wieży Ratusza Głównego Miasta

Widok z wieży Ratusza Głównego Miasta

Jeśli natomiast będziemy chcieli zjeść w miejscu z ciekawą panoramą to do godziny 17:00 możemy wjechać winą na samą górę Zieleniaka gdzie znajduje się restauracja Panorama. Zieleniak to potoczna nazwa wieżowca CTO (Centrum Techniki Okrętowej). Zobaczymy stamtąd Plac Solidarności, Pomnik Poległych Stoczniowców oraz dźwigi portowe. Wygląda to mniej więcej tak:

                   

Kolejnym punktem na który warto się wdrapać jest Góra Gradowa.

Niezłe widoki są z Bastionu Żubr:

W Łostowicach na Kozaczej Górze z wieży widokowej mamy taki widok:

Tam daleko widać - czyli co widać z Pachołka?

    

     Jeśli chcesz zobaczyć Oliwę z góry to obowiązkowo musisz wybrać się na Pachołka!

     Wzniesienie to ma 101 metrów wysokości. Na niektórych mapach możesz znaleźć urzędową aczkolwiek nieużywana nazwę "Góra Kościuszki". Przed wojną był to pięknie zagospodarowany teren z murowaną wieżą widokową. Górkę nazwano "Karlsbergiem" na cześć Karla von Hohenzollerna, który był w Oliwie opatem. Wieżę tę strategicznie zniszczyli Niemcy w 1945 roku z obawy przed wojskami radzieckimi. Po wieży ostały się tylko fundamenty, ale na szczęście 35 lat po wojnie coś się zmieniło. Wzniesienie w 1975 roku zwieńczono 20-metrową wieżą widokową. Prace wykonał gdański Mostostal. W latach dwutysięcznych wieża wyglądała z roku na rok coraz gorzej. Drewnianych desek na podeście zaczęło ubywać, natomiast konary drzew jak na złość zaczęły zasłaniać piękne widoki. Na szczęście przyszły lepsze czasy. Jesienią 2007 roku wieżę wyremontowano a deski zastąpiono blachą. Pełnia szczęścia nastąpiła rok później (VII 2008), kiedy to metodami alpinistycznymi przycięto konary drzew. Od tego czasu widok jest stąd piękny! W latach 2013/2014 Pachołek wygrał "co się da" w dwóch pierwszych edycjach budżetu obywatelskiego. Dzięki temu od grudnia 2014 roku możemy na niego wygodnie wejść po wyremontowanych schodach. 

    Widać stąd czerwone dachy Starej Oliwy oraz sąsiadujące z Oliwą dzielnice: Żabiankę, Przymorze oraz Zaspę. Dobre oko dostrzeże wyższe budynki Wrzeszcza, wieże Śródmieścia. Widoczne są też kominy Rafinerii Gdańsk, wiatrak w Bolechowie na Żuławach, hipodrom w Sopocie.

Widok z wieży wygląda mniej więcej tak:

Widok w marcu 2013 roku

Widok z kwietnia 2012 roku.

Wieża zaś wygląda tak:

Tak wygląda wieża od 2007 roku.

    Jeśli przyjrzymy się bliżej to zaobserwujemy pewne charakterystyczne punkty panoramy z Pachołka. Dla wyjaśnienia dwa zdjęcia:

    Na pierwszym planie widać neogotycką wieżę Kościoła Najświętszej Marii Królowej Korony Polskiej na Leśnej, na lewo (z wysokim czerwonym dachem) V Liceum na ul. Polanki. W centralnej części zdjęcia budynki uniwersyteckie. Na horyzoncie po lewej szerokie sylwetki wysokościowców - Zieleniaka, Organiki (Proremu) i Hotelu Hevelius.  Pod oznaczoną na czerwono jedynką widać wrzeszczański "Dolarowiec", czyli wysokościowiec Olimp. 

Cyframi oznaczono (w nawiasie odległość z Pachołka):

1. wieża Bazyliki Mariackiej (9,5 km)

2. wieża Ratusza Głównego Miasta (9,7 km)

3. komin pralni Uniwersytetu Medycznego (7,5 km)

4. wieża RTV na Jaśkowej Dolinie (6 km), sieci Orange, Era, Plus

5. bloki mieszkalne na Suchaninie na ul. Paganiniego (7,3 km)

Nocą przy dobrej pogodzie można zobaczyć takie coś:

 Po lewej zaraz za ciemnym lasem kościół św. Jakuba i Katedra Oliwska

Widok w stronę centrum Oliwy

Widok w stronę Żabianki i Przymorza. Najjaśniejsza ulica to Opacka i dalej Pomorska.

Widok pokazany za pomocą innej techniki:

Widok z kwietnia 2010 roku. Nie było jeszcze Oliva Biznes Center

Wskazówki i pozostałe informacje:

1. Na Pachołka można wejść na kilka sposobów:

- ulicą Tatrzańską w górę cały czas po utwardzonej drodze, (najwygodniej) 

- schodami w górę od ul. Spacerowej. Droga oznaczona szlakiem zielonym. Schody te wyremontowano w grudniu 2014 roku, (najszybciej)

- niebieskim szlakiem turystycznym od ul. Spacerowej na przeciwko zajazdu "Pod Olivką" (kompromis),

2. Nie ma możliwość wjechania pod wieżę samochodem,

3. Wstęp bezpłatny

4. Na północ od Pachołka znajduje się Wzgórze Królowej Luizy z pomnikiem Bitwy Pod Oliwą. Jest to dawny pomnik Królowej Luizy, który po wojnie przemianowano na pomnik Bitwy Pod Oliwą. Dzięki przetrzebieniom stamtąd także można podziwiać widok w kierunku morza.

Położenie geograficzne jest nudne...

  Położenie geograficzne jest nudne, ale nie u nas. Nasze miasta leżą na styku różnych prowincji geograficznych. Mamy tu różne typy wybrzeża od klifowego w Orłowie i Oksywiu po mierzejowe w Sopocie i Gdańsku. Mamy tereny pogórkowate, równinne oraz depresyjne. Oprócz sportów wodnych można u nas też uprawiać narciarstwo, może nie alpejskie - choć wyciąg mamy, ale spokojnie biegowe. Świetne trasy rowerowe potrafią zmęczyć każdego amatora dwóch kółek. Mimo bliskości morza różnice wysokości sięgają tu ponad 200 metrów. Najwyższym wzniesieniem Trójmiasta jest Góra Donas w Gdyni mierząca 205 metrów. Najwyższym punktem Gdańska jest Studencka Góra 180 metrów, a Sopotu górka koło wiaty Borodziej - 152 metry.

Wieża widokowa na górze Donas w Gdyni                    Mapka podziału fizycznogeograficznego wg prof. Szukalskiego

    Te najwyższe punkty Trójmiasta położone są na Wzgórzach Chwaszczyńskich (Donas i Góra Studencka) oraz w Strefie Krawędziowej Wysoczyzny Gdańskiej (na skraju Pojezierza).
    Trójmiasto jest położone w granicach 4 mezoregionów: Wysoczyzny Gdańskiej, Pobrzeża Kaszubskiego, Mierzei Wiślanej oraz Żuław Wiślanych. Granice między tymi obszarami przechodzą nieraz dynamiczne i są widoczne gołym okiem. Ogólnie można powiedzieć, że tereny mieszkaniowe to przede wszystkim płaskie tereny Pobrzeża, Żuław i Mierzei Wiślanej. Jednak 3 miasta już od kilkudziesięciu lat zaczęły się wdzierać na tereny Wysoczyzny Gdańskiej. Powstały osiedla mieszkaniowe m.in. na gdańskim Chełmie, w Pieckach, Osowie, gdyńskiej Dąbrowie czy sopockim Brodwinie.
    Krawędź Wysoczyzny Gdańskiej stwarza problemy komunikacyjne. Głównymi osiami transportowymi miasta są: ciąg Aleja Zwycięstwa (Gdańsk) - Grunwaldzka - Niepodległości - Aleja Zwycięstwa (Gdynia) - Morska oraz obwodnica miasta. Połączone one są w Trójmieście za pomocą 8 ulic (Estakada Kwiatkowskiego, Chwarznieńska, Chwaszczyńska, Spacerowa, Słowackiego, Kartuska, Świętokrzyska i Starogardzka). To właśnie tam najczęściej tworzą się korki.

A teraz wyobraźmy sobie, że zamierzamy kilkukrotnie przejść odcinek obwodnica-morze posuwając się cały czas od północnych granic Trójmiasta aż po Wisłę.

Profil wysokości tej trasy z mapki wyglądałby mniej więcej tak:

Te trzy górki na wykresie to Chwarzno, Dąbrowa i Matarnia. Znajdują się one na wysokości 100-150 metrów. Płasko zaczyna się robić dopiero na Żuławach w Gdańsku. Parę miejsc znajduje się nawet w depresji. Dosłownie. Tereny Żuław w Gdańsku są położone 1 metr pod poziomem morza.

    Jeśli ktoś szuka odpowiedzi na pytania w jakim mezoregionie mieszka to mam dla niego taką mapkę:

A na koniec parę pytań i odpowiedzi:

Czy daleko z Gdańska na Mierzeję Wiślaną?

- Nie. Część dzielnic Gdańska jest położonych na Mierzei Wiślanej. Ze Śródmieścia na Stogi - dzielnicę Gdańska położoną na Mierzei Wiślanej jest tylko 7 kilometrów.

Czy Sopot leży na Pojezierzu czy Pobrzeżu?
- Część leśna Sopotu leży na Pojezierzu Kaszubskim (inaczej Wysoczyzna Gdańska). Okolice mola z Parkiem Północnym i Południowym to Żuławy Wiślane (ale według profesora Szukalskiego Mierzeja Wiślana)

Na jakiej Kępie leży Orłowo?
- Gdynia-Orłowo leży w mikroregionach Kępa Redłowska oraz Obniżenie Redłowskie.

W jakim mezoregionie jest położone Śródmieście Gdańska?
- Na Żuławach Wiślanych.

W jakim mikroregionie są położone dzielnice Oliwa i Wrzeszcz?
- Mikroregion Platforma Oliwsko-Wrzeszczańska (część mezoregionu Pojezierza Kaszubskiego/Wysoczyzny Gdańskiej)

Gdzie jest położone śródmieście Gdyni?
- Jest położone w mezoregionie Pobrzeże Kaszubskie, mikroregion Obniżenie Redłowskie

Jakie Kępy znajdują się w granicach miasta Gdyni?
- Kępa Redłowska (ze sławnym klifem orłowskim) oraz Kępa Oksywska

Jadąc z Gdańska do Gdyni główną drogą jakie mezoregiony mijamy?
- Zaczynamy na Żuławach Wiślanych, które ciągną się do Wrzeszcza. Pojezierze Kaszubskie (Wysoczyzna Gdańska) zaczyna się na małej górce za skrzyżowaniem  Miszewskiego/Do Studzienki. Wjeżdżając do Gdyni wjeżdżamy też na Pobrzeże Kaszubskie.

Dolina (bez) Bobrów

Nazwy w Lasach Oliwskich odznaczają się niebywałą fantazją. Mamy między innymi Dolinę Elfów, Drogę Filozofów, Dolinę Radości, czy też Zgniłych Mostów. Wśród takich nazw na porządnych mapach znajdziemy również Dolinę Bobrów (lokalizacja). Położona w pobliżu Złotej Karczmy (osiedle Gdańska położone na Równinie Chwaszczyńskiej), zaledwie kilkaset metrów od Obwodowej Trójmiasta.

Dzisiejsza Dolina Bobrów zupełnie nie przypomina tej z lat 60.

Jeszcze latem 2012 roku był tam ślad po bobrach.

Sam potok w rejonie doliny ma charakter małego bystrego cieku meandrującego między wzniesieniami Lasów Oliwskich. Od źródeł dzieli go zaledwie 700 metrów.

Nazwa to skutek powojennej akcji sprowadzenia na Pomorze bobrów. Pionierem tej akcji był prof. August Dehmel. W 1948 roku, dzięki niemu, w zamian za żubry, sprowadzono do Polski z Woroneża 12 bobrów. Umiejscowiono je początkowo w warszawskim Zoo. Stłoczone pocięły się tam tak dotkliwie, że z 12 przeżyły jedynie 2. Te właśnie przeniesiono do Oliwy do utworzonego dla nich rezerwatu. Okazało się, że środowisko im dane jest dla nich również zbyt małe. W 1964 roku zlikwidowano rezerwat a bobry przeniesiono na Mazury (Popielno). Pamiątką do jesieni 2012 roku był obgryziony pniak dębowy w okolicy dawnego zbiornika wodnego przy pozostałościach tamy .

Na starej mapie widać pozostałości zbiornika wodnego.

Po zbiorniku wodnym, który widać na środku powyższej mapki, nie pozostało wiele. Jedynie wolniejszy bieg potoku, betonowe pozostałości po małej tamie oraz ukształtowanie terenu mogą świadczyć o jego istnieniu.

Podmokły teren. Myślę że to sfilmowany w Krzyżakach zbiornik wodny.

Ciekawostką, która długo nie dawała mi spokoju, był fakt kręcenia w Dolinie Bobrów fragmentu filmu Krzyżacy. Dzięki wygodzie i dostępności internetu w końcu udało mi się odnaleźć wspominaną scenę "Polowanie na bobry". Poniżej zamieszczam pojedyncze kadry z filmu. Widać na nim szerokie rozlewisko, gęste krzaki oraz powalone drzewa. Niełatwo dzisiaj odnaleźć pokazane w Krzyżakach miejsca. Minęło już tyle lat!

Jeśli ktoś ma dostęp do filmu "Krzyżacy" to polecam przewinąć do 43 minuty. Scena polowania na bobra trwa ponad 3 minuty. Kiedyś podawałem adresy do youtuba i kinomaniaka, teraz nie mam już takiej możliwości. U góry zrzuty z ekranu z wspomnianymi scenami z filmu.

Źródła:
- Adam Kromer "Oliwa"
- http://www.gminalochow.pl/sport_rekreacja_przyroda/Rezerwaty/wydmowy_swiat.html
- materiały własne

---

Ciekawostki parku Oliwskiego

Ten wpis to efekt przygotowywania mapki "Spacer po Parku Oliwskim" dzięki którym, dzieciaki ze szkoły w której pracuję, będą mogły poznać park w taki sposób jaki lubią. Przy okazji powstawania tej trasy znalazłem parę informacji o drzewach z parku Oliwskiego. Pod linkami ukryte są zdjęcia opisywanych drzew z dokładną ich lokalizacją.

Owoce magnolii drzewiastej we wrześniu

Szlak niebieskich drzew

W Sopocie kilka lat temu postanowiono zrobić coś ze starymi niszczejącymi drzewami. Nie poddano ich kosztownej kuracji, ani nie zastosowano najnowszych osiągnięć leśników. Plan był prosty - zróbmy coś nietypowego i pozytywnego.

W ten sposób w Sopocie mamy kilka kolorowych drzew. Kolorowych, niebieskich, pozytywnych. Kto je zobaczy zazwyczaj się uśmiecha.

Gdzie możemy znaleźć te nietypowe drzewa? Między innymi na ulicy Reja oraz na rogu Haffnera i Goyki. Zachęcam do poszukiwaniu pozostałych pokolorowanych drzew.

Jak wam się podobają takie pokolorowane drzewa?

 

  

 

Zobacz ten tekst na portalu MM Trójmiasto

Edycja z 2014 roku: niebieskiego drzewa na ul. Haffnera już nie ma.